Miejscowości

Wiadomości

sobota, 02 listopad 2013 14:24

Stuposiany

Napisał 
Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Stuposiany to obok Tworylnego, Polany i Żurawina, jedna z najstarszych wsi powstałych w górnej część dóbr sobieńskich należących do Kmitów. Po raz pierwszy wzmianka o tej miejscowości pojawiła się w zapisce sądowej w1489 roku. Jej nazwa wywodzi się od ukraińskiego słowa „stupaty” – stąpać, wstępować, iść i „Sian” – San, a więc mówiąc krótko oznacza miejsce, gdzie potok Wołosaty zstępuje do Sanu, łączy się z nim.

W 1580 roku na południowej części terytorium Stuposian założono Ustrzyki Górne.

W 1869 roku we wsi odkryto ropę naftową, a około 1880 zaczęto ją wydobywać za pomocą kopanych szybów. W 1912 roku eksploatację ropy prowadziła tu lwowska Spółka Naftowa „Abura”. Ropa przyciągnęła do Stuposian Żydów, końcem XIX wieku mieszkało tu 644 osoby w tym 108 wyznania mojżeszowego.

Przez miejscowość przechodziła trasa kolejki wąskotorowej. Odcinek łączący Stuposiany z Sokolikami zbudowano w latach 1900-1904. Kolejką transportowano drewno pozyskiwane z tutejszych lasów. Kryzys początku lat 30 XX wieku spowodował brak popytu na drewno i praktycznie całkowite załamanie tutejszego rynku drzewnego. Linia została rozebrana w latach 30 XX wieku, szyny i urządzenia sprzedano na złom.

We wsi stała cerkiew greckokatolicka p.w. Opieki Matki Boskiej. Pierwszą świątynię zbudowano tu już w 1507 roku, kolejną w 1787 roku. Ta ostatnia stała do II wojny światowej, był to budynek drewniany, zbudowany w typie bojkowskim. Około 1923 roku, 250 metrów od poprzedniej wzniesiono nową, drewnianą cerkiew, która została zniszczona po 1945 roku.

Przy cerkwi znajdował się cmentarz. Po wojnie było na nim około sześćdziesiąt nagrobków. Do dnia dzisiejszego zachowało się 12 z nich, w tym nagrobek właściciela Stuposian Marcelego Wisłockiego (1804-1887). Elementy pozostałych nagrobków zostały wykorzystane w latach siedemdziesiątych do budowy drogi prowadzącej do Tarnawy.

Z dawnej zabudowy wiejskiej nie zachował się żaden budynek. W 1921 roku stało tu 137 domów zamieszkiwanych przez 796 osób w tym 661 grekokatolików, 56 rzymskokatolików, 77 Żydów i dwie osoby wyznania protestanckiego. Eksterminację Żydów przeprowadzili Niemcy zaraz po wybuchu wojny sowiecko-niemieckiej. Część z nich rozstrzelano na miejscu, część przewieziono do Leska. Wysiedlenia ludności ukraińskiej rozpoczęły się już w 1944 roku, ostatecznie zakończono je w 1946 roku. Trzy polskie rodziny również musiały opuścić rodzinną miejscowość. We wsi nie pozostał nikt.

Nowi osadnicy pojawili się tutaj dopiero na początku lat 60 XX wieku. Obecnie w Stuposianach mieszka 124 osoby.

Agnieszka Paluch www.wbieszczadach.net Bieszczadzki Portal Turystyczny

*Opis na podstawie:

Słownik Historyczno-Krajoznawczy BIESZCZADY, cz.2, Gmina Lutowiska

 

Jak dojechać

 Baza Noclegowa

Szlaki turystyczne

Trasy Rowerowe

Ciekawe miejsca

Zabytki

 Cerkwie, Kościoły i Cmentarze

Informator

Czytany 5018 razy Ostatnio zmieniany środa, 11 grudzień 2013 20:34
piotr

Przewodnik górski beskidzki ( nr leg. 469/07), przewodnik Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Odznaczony medalem "ZASŁUŻONY DLA TURYSTYKI" przez Ministra Sportu i Turystyki w 2009r. Wiceprezes Okręgu Bieszczadzkiego Ligi Ochrony Przyrody i członek zarządu Stowarzyszenia Przewodników Turystycznych "Karpaty". Koordynator regionalny punktu konsultacyjnego Porozumienia Karpackiego "Karpaty Naszym Domem" na obszarze województwa podkarpackiego.

Strona: www.przewodnik-bieszczady.pl
Więcej w tej kategorii: « Tarnawa Niżna Pszczeliny »
Pogoda Cisna z serwisu

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń

Facebook

Nasz kanał YouTube

Artykuły

Atrakcje w Bieszczadach

Ciekawe miejsca w Bieszczadach

Cerkwie, koscioły i cmentarze w Bieszczadach

Szlaki turystyczne w Bieszczadach

Szlaki rowerowe w Bieszczadach

Trasy samochodowe w Bieszczadach

Zabytki w Bieszczadach

Fauna bieszczadów

Flora bieszczadów

Ciekawostki

Ciekawi ludzie w Bieszczadach

 

Kontakt

Bieszczadzki Portal Turystyczny wbieszczadach.net Redaktor Naczelny Piotr Kutiak 663 740 066
 Potrzebujesz reklamy? ZADZWOŃ502 920 384